است و عِكْرمَه گفته است : مراد از كوثر نبوّت و كتاب است . و حَسَن گفته است : مراد قرآن است . و أبى بكر بن عيّاش گفته است : مراد بسيارىِ اصحاب و پيروان است . و بعضى گفته‌اند : مراد بسيارىِ ذرّيّه و نَسل است ؛ و آن‌قدر از نسل فاطمهء زهرا سلام الله عليها خداوند ، ذرّيّه و نسل به رسول الله داده است كه عدد آنان به شمارش در نمىآيد ، و امتداد آن تا روز قيامت كشيده است . و از حضرت صادق روايت كرده‌اند كه مراد شفاعت است . و لفظ كوثر قابليّت تمام اين معانى را دارد ، و بنا بر اين لازم است كه بر تمام اين معانى حمل شود ؛ زيرا خداوند در دنيا به رسول الله خير كثير مرحمت كرده است ، و در آخرت نيز وعدهء خير كثير داده است . و تمام اين اقوال ، تفصيل همان كلمهء كوثر است كه به معناى خير كثير در دنيا و آخرت است « 1 » . » روايتى از امام محمّد باقر عليه السّلام در مورد حوض كوثر در كتاب « بشارة المصطفى » و « مجالس » مفيد و « أمالى » شيخ طوسى روايت كرده‌اند ، از مفيد ، از ابن قولويه ، از حسين بن محمّد ابن عامر ، از مُعَلّى بن محمّد ، از محمّد بن جمهور عَمِّى ، از ابن محبوب ، از أبو محمّد وابِشى ، از أبو وَرْد كه گفت : از حضرت إمام محمّد باقر عليه السّلام شنيدم كه مىگفت : چون روز قيامت بر پا شود ، خداوند همهء مردم را عريان و

--> ( 1 ) « مجمع البيان » طبع صيدا ، مجلّد 5 ، ص 549